Geestelijke gezondheidszorg in Nederland: zo werkt het

Twee stappen om geestelijke gezondheidszorg te krijgen in Nederland

In Nederland is iedere inwoner verplicht een basis zorgverzekering af te sluiten. Deze zorgverzekering geeft recht op medische zorg zonder extra kosten. Zorginstellingen zoals ziekenhuizen of GGZ-instellingen hebben contracten met zorgverzekeraars en kunnen alle geleverde zorg bij deze verzekeraars declareren. Om dit te kunnen doen, moet de zorgverlener echter aan bepaalde regels voldoen. Zo hebben GGZ-instellingen bijvoorbeeld een verwijzing van een huisarts nodig voordat ze met een behandeling kunnen starten.

Personen die verzekerd zijn onder de RMO of RMA (Oekraïense ontheemden en asielzoekers) betalen geen maandelijkse premie en hebben geen eigen risico bij aanvang van de behandeling.

Geestelijke gezondheidszorg is georganiseerd in verschillende niveaus. Over het algemeen lopen deze niveaus van laagdrempelig tot meer intensieve zorg:

• Preventieve zorg (bijvoorbeeld maatschappelijk werkers bij opvanglocaties)

• Eerstelijns geestelijke gezondheidszorg via de huisarts / POH-GGZ

• Gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg geleverd door GGZ-instellingen

De eerste stap is altijd contact opnemen met een huisarts (GP), die jouw situatie beoordeelt en, indien nodig, doorverwijst naar gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg.

Stap 1: Bezoek je huisarts

Als je nog geen huisarts hebt, of als er door de gemeente nog geen huisarts aan jou is toegewezen, kun je er een vinden via zorgkaartnederland.nl/huisarts. Gebruik het telefoonnummer dat op de website staat om de praktijk te bellen en een afspraak te maken. Er zijn meer dan 8.000 huisartsen in Nederland, dus je zou er een in de buurt moeten kunnen vinden.

Je kunt ook rechtstreeks contact opnemen met een POH-GGZ. Een POH-GGZ is een geestelijk gezondheidsprofessional die binnen een huisartsenpraktijk werkt. De POH-GGZ kan je helpen je behoeften in kaart te brengen en advies, begeleiding en kortdurende ondersteuning bieden. Dit is vaak een goede manier om psychologische hulp te krijgen zonder direct intensieve therapie te starten. Indien nodig kan de POH-GGZ ook doorverwijzen naar een psycholoog. Je kunt de huisartsenpraktijk bellen en een afspraak aanvragen bij de POH-GGZ.

Op dit moment zijn er in Nederland verschillende POH-GGZ-professionals die andere talen spreken, waaronder Oekraïens. Deze professionals zijn hier rechts vermeld. Afspraken bij zowel de huisarts als de POH-GGZ worden gedekt door de zorgverzekering.

Stap 2: Krijg een verwijzing voor een psycholoog

Voor eerstelijns geestelijke gezondheidszorg (bijvoorbeeld behandeling door de POH-GGZ) is geen verwijzing nodig. Voor gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg wel. Je huisarts of POH-GGZ beoordeelt of een verwijzing de meest geschikte volgende stap is. Dit gebeurt wanneer kortdurende ondersteuning niet helpt en de problemen ernstiger zijn.

Alleen met een officiële verwijzing van je huisarts kun je gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg krijgen. In de meeste gevallen wordt deze zorg gedekt door de zorgverzekering, wat betekent dat er geen extra kosten zijn als je verzekerd bent onder RMO of RMA.

Oekraïenssprekende cliënten kunnen onderstaande kaart raadplegen, waarop Oekraïense psychologen in Nederland staan. Dit kan jou en je huisarts helpen bepalen waar je naar doorverwezen kunt worden. Je huisarts kan de psychologiepraktijk of instelling namens jou bellen, of je kunt zelf direct contact opnemen met de praktijk om een afspraak te maken.